Kaşkay Türkleri, İran’ın güney ve güneybatısında yaşayan, Türk dilinin Oğuz koluna mensup Kaşkay Türkçesini konuşan köklü bir Türk topluluğudur.
Çuvaşlar, İdil-Ural bölgesinde yaşayan ve Türk dil ailesinin Oğur koluna mensup Çuvaşçayı konuşan bir Türk halkıdır. Çuvaşçanın Türkiye Türkçesi, Kazakça, Kırgızca veya Tatarcadan oldukça farklı duyulması zaman zaman “Çuvaşlar Türk mü?” sorusunun sorulmasına neden olur.
Saha Türkleri, Türk Dünyasının kuzeydoğu ucunda yaşayan bir Sibirya Türk halkıdır. Dilleri, Türk dil ailesinin Sibirya grubunda değerlendirilir.
Kırım Tatarları, tarihî vatanları Karadeniz’in kuzeyindeki Kırım Yarımadası olan bir Türk halkıdır. Kıpçak Türkçesi temelinde gelişen Kırım Tatar Türkçesini konuşurlar.
Gagauz Türkleri, çoğunluğu Moldova’nın güneyindeki Gagauz Yeri’nde yaşayan, Türk dilinin Oğuz koluna mensup Gagauz Türkçesini konuşan ve büyük ölçüde Ortodoks Hristiyan inancını benimseyen bir Türk topluluğudur.
Ahıska Türkleri, adlarını tarihî Ahıska bölgesinden alan Müslüman bir Türk topluluğudur. Kendi aralarında genellikle “Ahıska Türkü” veya “Türk” kimliğini kullanırlar.
Türkiye’den Azerbaycan’a, Türkmenistan’dan Kazakistan’a, Kırgızistan’dan Özbekistan’a kadar uzanan geniş coğrafyada konuşulan Türk dilleri, ilk kez duyanların bile fark edebileceği ortak özellikler taşır.
Türkiye ve Azerbaycan’dan Türkistan’a, İdil-Ural bölgesinden Kırım’a, Balkanlardan Kafkasya’ya ve Sibirya’nın içlerine kadar uzanan bu dünya; ortak kökler, akraba diller, tarihî hafıza ve yaşayan kültür bağlarıyla şekillenmiştir.
Türklerin farklı coğrafyalara yönelmesinde bozkır hayatının hareketli yapısı, iklim ve otlak şartları, nüfus artışı, boylar arasındaki mücadeleler, ticaret yolları, askerî seferler ve yeni devletler kurma amacı birlikte etkili olmuştur.