Mustafa Kemal Atatürk, Türk milletinin bağımsızlığını yalnızca askerî ve siyasi zaferlerle güvence altına almayı yeterli görmüyordu. Ona göre bağımsızlığın kültür, eğitim, bilim ve dil alanlarında da güçlendirilmesi gerekiyordu.
Mustafa Kemal Atatürk, Türk tarihinin bilimsel belgeler üzerinden araştırılmasını istiyordu. Yazılı kaynaklar kadar arkeolojik kalıntıların da geçmişi anlamak için büyük değer taşıdığını görüyordu.
Vecihi Hürkuş, Türk havacılık tarihinin en önemli öncülerinden biridir. Savaş pilotu, uçak tasarımcısı, öğretmen, girişimci ve havacılık yazarı olarak hayatının büyük bölümünü Türkiye’de havacılığın gelişmesine adadı.
Orhun Yazıtları, Türk milletinin kendi adıyla, kendi diliyle ve kendi alfabesiyle bıraktığı en eski kapsamlı yazılı belgeler arasında yer alır. Yazıtlarda Türk devletinin kuruluşu, millet ile yöneticiler arasındaki sorumluluk, bağımsızlığın değeri ve devletin hangi yanlışlar sonucunda zayıflayabileceği anlatılır.
Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda ülke, uzun savaşların ardından üretim gücü zayıflamış ve temel ihtiyaçlarının önemli bir bölümünü dışarıdan karşılayan bir ekonomik yapıya sahipti. Yeni devletin yalnızca siyasi bağımsızlığa değil, ekonomik bağımsızlığa da ihtiyacı vardı.
Ankara’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti olması, yalnızca devlet merkezinin bir şehirden başka bir şehre taşınması değildir. Bu karar, Millî Mücadele’nin doğduğu iradeyi yeni Türk devletinin merkezine yerleştiren tarihî bir adımdır.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk için Türk dili, milletin yalnızca iletişim aracı değil; tarihini, düşüncesini ve ortak kimliğini taşıyan temel değerlerden biriydi.
Türk Tarih Tezi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türk milletinin geçmişini daha geniş ve bağımsız bir bakışla araştırmak amacıyla ortaya çıkan tarih anlayışıdır.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk için tarih, geçmişte yaşanmış olayları sıralayan bir bilgi alanından ibaret değildi. Tarih; bir milletin kim olduğunu anlamasını, kendine güvenmesini ve geleceğini bağımsız biçimde kurmasını sağlayan millî hafızaydı.