Sivas’ın Altınyayla ilçesindeki Merkez Camii’nin dışarıdan görülen taş duvarları, içeride karşılaşılan renkli ahşap işçiliğini hemen ele vermez. İçeri girip başınızı kaldırdığınızda tavanın oyulmuş ve boyanmış bölümleri görünür.
Eşrefoğlu Camii, 2023 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilen Anadolu’nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri grubundaki beş yapıdan biridir. “Hipostil”, çatısı çok sayıda sütun veya direkle taşınan mekânı anlatır.
Edirne’ye yaklaşırken Selimiye Camii’nin dört minaresi, şehrin diğer yapılarından önce görünmeye başlar. Biraz daha yaklaşıldığında minarelerin arasında yükselen büyük kubbe belirir.
Konya’daki İnce Minareli Medrese’nin önünde durduğunuzda gözünüz yalnızca minareye gitmez. Büyük taş kapıyı çevreleyen yazılar, kıvrılan çizgiler ve oyulmuş desenler de dikkatinizi çeker.
Sivas’ın tarihî merkezinde yükselen Gök Medrese’ye ilk kez bakan birinin gözü genellikle iki minaresine takılır. Minarelerin arasındaki büyük taç kapıya yaklaşıldığında ise taşın üzerine işlenmiş desenler, yazılar ve figürler görünmeye başlar.
Kastamonu’nun Kasaba köyündeki Mahmut Bey Camii, dışarıdan bakıldığında sade bir taş yapı gibi görünür. İçeri girildiğinde ise ahşap direkler, boyalı kirişler ve tavana yayılan kalem işleri bambaşka bir manzara açar.
Ankara’nın Ulus semtinde Hacı Bayram Veli Camii, hemen yanındaki türbe ve Augustus Tapınağı aynı meydanın tarihini birlikte anlatır. Bugün de ibadete açık olan cami, 15. yüzyılda Hacı Bayram Veli’nin çevresinde gelişen Bayramî geleneğinin merkezidir.
Köprü, Dicle’ye dökülen Batman Çayı üzerinde, Silvan yakınındaki Çatakköprü mevkiindedir. Nehir yatağının daraldığı noktanın seçilmesi, büyük ana açıklığın sağlam kayalara oturtulmasına imkân vermiştir.
Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde, ovaya bakan yüksek bir tepenin yamacında İshak Paşa Sarayı yükselir. Uzaktan bakıldığında surları ve kat kat taş kütlesiyle bir kaleyi hatırlatır.
Sivas’ın Divriği ilçesinde bir cami ile bir şifahane, yaklaşık sekiz yüzyıldır yan yana duruyor. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nı unutulmaz kılan ilk görüntü, sade duvarların arasından yükselen taç kapılarıdır.