Melikşah Almaz

Eski Türkçe Kelimeler ve Anlamları: Dîvânu Lugâti’t-Türk’te 12 Ekmek Adı

Dil ve Edebiyat /

Bugün ekmek, yufka ve çörek dediğimizde birbirinden farklı yiyecekler düşünürüz. Yaklaşık bin yıl önce kaydedilmiş Türkçe sözcüklere baktığımızda ise aynı yiyecek grubunun çok daha ayrıntılı adlandırıldığını görürüz. Ekmeğin inceliği, yuvarlaklığı, içine katılan malzemeler ve pişirildiği yer, ona verilen adı değiştirebiliyordu.   Bu adların önemli bir bölümü Kâşgarlı Mahmud’un 11. yüzyılda hazırladığı Dîvânu Lugâti’t-Türk sayesinde günümüze

Eski Türkçe Kelimeler ve Anlamları: Dîvânu Lugâti’t-Türk’te 12 Ekmek Adı Devamını Oku »

Edirne Selimiye Camii: Mimar Sinan’ın Ustalık Eseri Neden Bu Kadar Önemli?

Türk Mimarisi /

Edirne Selimiye CamiiFotoğraf: Kültür Portalı Edirne’ye yaklaşırken Selimiye Camii’nin dört minaresi, şehrin diğer yapılarından önce görünmeye başlar. Biraz daha yaklaşıldığında minarelerin arasında yükselen büyük kubbe belirir. Mimar Sinan, yapıyı Edirne’nin yüksek bir noktasına yerleştirerek bu görünümü şehrin kimliğinin parçası hâline getirmiştir.   Selimiye, yalnızca uzaktan etkileyen bir cami değildir. İçeri girildiğinde geniş mekânı örten tek

Edirne Selimiye Camii: Mimar Sinan’ın Ustalık Eseri Neden Bu Kadar Önemli? Devamını Oku »

Konya İnce Minareli Medrese: Taşa İşlenen Yazıların Hikâyesi

Türk Mimarisi /

Konya İnce Minareli MedreseFotoğraf: Kültür Portalı Konya’daki İnce Minareli Medrese’nin önünde durduğunuzda gözünüz yalnızca minareye gitmez. Büyük taş kapıyı çevreleyen yazılar, kıvrılan çizgiler ve oyulmuş desenler de dikkatinizi çeker. Yapının adında minare vardır; fakat ona yakından bakmaya başladığınızda taç kapısının da en az minaresi kadar güçlü bir hikâye anlattığını görürsünüz.   İnce Minareli Medrese, Anadolu

Konya İnce Minareli Medrese: Taşa İşlenen Yazıların Hikâyesi Devamını Oku »

Sivas Gök Medrese: Tarihi, Mimarisi ve Mavi Çinileri

Türk Mimarisi /

Sivas Gök MedreseFotoğraf: Kültür Portalı Sivas’ın tarihî merkezinde yükselen Gök Medrese’ye ilk kez bakan birinin gözü genellikle iki minaresine takılır. Minarelerin arasındaki büyük taç kapıya yaklaşıldığında ise taşın üzerine işlenmiş desenler, yazılar ve figürler görünmeye başlar. Biraz daha dikkatli bakınca firuze renkli çiniler fark edilir. Yapıya halk arasında verilen “Gök Medrese” adı, tam da bu

Sivas Gök Medrese: Tarihi, Mimarisi ve Mavi Çinileri Devamını Oku »

Bebeğin Kırkı Neden Çıkarılır?

Mitoloji /

Yeni doğan bir bebeğin ilk kırk günü dolduğunda aile büyüklerinden biri “Artık kırkını çıkaralım” diyebilir. Banyo için su hazırlanır, anne ile bebeğe güzel sözler söylenir ve bazen yakın akrabalar bir araya gelir. Bugün pek çok ailenin bildiği bu gelenek, bebeğin dünyaya gelişini izleyen ilk dönemin tamamlandığını anlatır.   “Bebeğin kırkı çıktı” sözü yalnızca takvimde kırk

Bebeğin Kırkı Neden Çıkarılır? Devamını Oku »

Kurşun Dökme Geleneği Nereden Geliyor?

Mitoloji /

Anadolu’da birinin üzerinde nazar olduğuna veya yaşadığı korkunun etkisinden kurtulamadığına inanıldığında akla gelen geleneklerden biri kurşun dökmektir. Ateşte ısıtılan kurşun suya dökülür. Çıkan ses, yükselen buhar ve metalin suyun içinde aldığı biçimler, uygulamaya katılanlar tarafından dikkatle izlenir.   Kurşun dökme geleneği, insanların kendilerini etkilediğini düşündükleri olumsuzluklardan kurtulma isteğiyle ilgilidir. Bu nedenle kimi yerde nazar için,

Kurşun Dökme Geleneği Nereden Geliyor? Devamını Oku »

Gidenin Arkasından Neden Su Dökeriz?

Mitoloji /

Bir yolcu kapıdan çıkar. Evdekiler vedalaşır, biri elinde bir bardak veya tas suyla kapının önüne gelir. Yolcu uzaklaşırken arkasından su dökülür ve tanıdık dilek söylenir: “Su gibi git, su gibi gel.” Bu küçük hareket bugün de birçok aile için yolculuğun bir parçasıdır.   Ardından su dökülmesi, yolcunun gittiği yere kolaylıkla ulaşması ve sağ salim dönmesi

Gidenin Arkasından Neden Su Dökeriz? Devamını Oku »

Türkçede Kullandığımız Fransızca Kökenli Kelimeler

Dil ve Edebiyat /

Sabah pantolonumuzu giyip asansöre biniyor, otobüste biletimizi gösteriyor, gün içinde bir randevuya yetişiyoruz. Bu cümledeki bazı kelimeler o kadar tanıdık ki başka bir dilden geldiklerini düşünmüyoruz bile. Oysa pantolon, asansör, otobüs, bilet ve randevu Türkçeye Fransızcadan geçen kelimeler arasında yer alıyor.   Bir kelimenin Fransızca kökenli olması, bugün Türkçe konuşurken onu yabancı bir kelime gibi

Türkçede Kullandığımız Fransızca Kökenli Kelimeler Devamını Oku »

Atasözleri ile Deyimler Arasındaki Fark Nedir? Türk Kültüründen Örnekler

Dil ve Edebiyat /

“Damlaya damlaya göl olur” sözünü duyduğumuzda küçük birikimlerin zamanla büyüyeceğini anlarız. “Etekleri zil çalıyor” dendiğinde ise birinin sevincini gözümüzün önüne getiririz. İki söz de Türkçenin güçlü anlatımından doğar. Ancak ilki bir atasözü, ikincisi bir deyimdir.   Atasözleri ile deyimler günlük konuşmada sık sık yan yana kullanıldığı için aralarındaki fark kolayca gözden kaçabilir. Her ikisi de

Atasözleri ile Deyimler Arasındaki Fark Nedir? Türk Kültüründen Örnekler Devamını Oku »

Türkler Tarih Boyunca Hangi Alfabeleri Kullandı?

Dil ve Edebiyat /

Bir dilin yazıldığı harfler değişebilir. Türkçe bunun en dikkat çekici örneklerinden biridir. Orhun Vadisi’ndeki taşlara kazınan sözler, Uygur yazmaları, Arap harfli kitaplar ve bugün kullandığımız Latin harfleri farklı görünür. Bu metinlerin hepsi Türk dilinin uzun tarihinden izler taşır.   Türkler tarih boyunca başlıca Köktürk, Uygur, Arap, Kiril ve Latin kökenli alfabeleri kullandı. Bunun yanında Soğd,

Türkler Tarih Boyunca Hangi Alfabeleri Kullandı? Devamını Oku »