Melikşah Almaz

Dede Korkut Hikâyeleri Nedir? Türk Edebiyatının En Eski Destansı Eseri

Dede Korkut Hikâyeleri, Oğuz Türklerinin kahramanlarını, aile ilişkilerini, mücadelelerini ve değerlerini anlatan destansı hikâyelerdir. Bir yiğidin ad kazanması, kaybolan bir yakının bulunması veya bir topluluğun karşılaştığı tehlikeyi aşması gibi olaylar, bu anlatılarda yalnızca birer macera değildir. Her hikâye, insanların birbirine ve yaşadıkları topluma karşı sorumlulukları üzerine de bir şey söyler. Hikâyeler uzun süre sözlü gelenekte

Dede Korkut Hikâyeleri Nedir? Türk Edebiyatının En Eski Destansı Eseri Devamını Oku »

Türk Mitolojisinde Ölümden Sonraki Hayat: Eski Türklerin Ahiret Tasavvuru

Ölümden sonra yaşam düşüncesi, insanlık tarihinin en eski inançlarından biridir. Eski Türk toplulukları da ölümü bir son olarak değil, ruhun farklı bir âleme geçişi olarak değerlendirmiştir. Bu anlayış; Orhun Yazıtları, Çin kronikleri, Altay anlatıları ve Türk halk kültürü üzerine yapılan araştırmalarda açık biçimde görülmektedir. Bununla birlikte, Türk mitolojisindeki ölüm sonrası inançları tek bir döneme veya bütün

Türk Mitolojisinde Ölümden Sonraki Hayat: Eski Türklerin Ahiret Tasavvuru Devamını Oku »

Türk Mitolojisinin Korkunç Varlığı: Al Karısı

Al Karısı, Türk halk inanışlarında özellikle lohusa kadınlara ve yeni doğan çocuklara zarar verdiği düşünülen olağanüstü bir varlıktır. Alkarısı, al anası, al kızı ve albastı gibi adlarla karşılaşılır. Bununla birlikte farklı bölgelerde aynı adın kullanılması, anlatılan bütün özelliklerin de aynı olduğunu göstermez.   Bazı hikâyelerde doğum yapmış bir kadının yanına gelir. Bazılarında geceleri ahıra girer,

Türk Mitolojisinin Korkunç Varlığı: Al Karısı Devamını Oku »

Ergenekon Destanı: Türklerin Yeniden Doğuşu

Ergenekon Destanı, ağır bir yenilgiden kurtulan insanların dağlarla çevrili bir yere sığınmasını, burada kuşaklar boyunca çoğalmasını ve sonunda demir madenini eriterek dışarı çıkmasını anlatır. Hikâyenin en çok hatırlanan sahnesi, ateş ve körüklerle açılan geçittir. Ancak bu sahnenin anlamı, öncesinde yaşananlarla birlikte ortaya çıkar.   Başlangıçta birkaç kişinin hayatını koruyan vadi, zamanla büyüyen topluluğa yetmez. İnsanların

Ergenekon Destanı: Türklerin Yeniden Doğuşu Devamını Oku »

Oğuz Boyu Tamgaları

Oğuz boyu tamgaları, tarihî kaynaklarda belirli boylarla ilişkilendirilmiş ayırt edici işaretlerdir. Kayı, Bayat, Avşar, Bayındır veya Çepni gibi boy adlarının yanında gösterilen bu şekiller, aidiyetin görsel olarak ifade edilmesini sağlar. Ancak bugün internette dolaşan bütün tamga tabloları aynı kaynaktan alınmış değildir.   Kâşgarlı Mahmud, Reşîdüddin ve Yazıcıoğlu Ali’nin eserlerinde boy adlarıyla birlikte damgalar bulunur. Bu

Oğuz Boyu Tamgaları Devamını Oku »

Pazırık Halısı: Dünyanın En Eski Halısı ve Türk Sanatı

Pazırık Halısı, Altay Dağları’ndaki bir mezar yapısında bulunan ve kompozisyonu büyük ölçüde korunarak günümüze ulaşan en eski düğümlü havlı halı olarak tanınır. Yün ipliklerle dokunan eserde çiçekli geometrik bölümler, geyikler, atlar, insan figürleri ve fantastik yaratıklar bir araya gelir. Yaklaşık iki metre boyutundaki bu dokuma, erken dönem halıcılığında ulaşılan teknik beceriyi incelemek için önemli bir

Pazırık Halısı: Dünyanın En Eski Halısı ve Türk Sanatı Devamını Oku »

Koçboynuzu Motifi Ne Anlatır?

Koçboynuzu motifi, Anadolu dokumalarında güç, kahramanlık, erkeklik ve bereketle ilişkilendirilen geometrik bezemelerden biridir. Adını koçun kıvrılan boynuzlarını hatırlatan biçiminden alır. Kilimlerin orta alanında, kenar şeritlerinde ve farklı motiflerin arasındaki küçük boşluklarda görülebilir. Bazı örneklerde belirgin iki boynuz seçilirken bazılarında şekil, köşeli kıvrımların oluşturduğu daha karmaşık bir düzene dönüşür.   Motif hakkında bilgi edinirken iki soruyu

Koçboynuzu Motifi Ne Anlatır? Devamını Oku »

Türkçede Unutulan Bir Gelenek: Alkış ve Kargış

Alkış, halk edebiyatında iyi dilek, dua ve övgü bildiren sözler için kullanılan bir terimdir. Kargış ise birine kötülük, zarar veya felaket dileme anlamı taşıyan sözleri karşılar. Günlük dilde bu iki söz grubuyla dua, hayır dua, beddua ve ilenç gibi adlarla karşılaşırız.   Bir yolcuya “Yolun açık olsun” demek, yemek hazırlayan kişiye “Eline sağlık” diye seslenmek

Türkçede Unutulan Bir Gelenek: Alkış ve Kargış Devamını Oku »

Türk Kültüründe Renkler ve Dil

“Alnı ak” dediğimizde bir insanın ten rengini anlatmayız. “Kara haber” sözü de haberin görünüşü hakkında bilgi vermez. Buna karşılık “ak gömlek” ve “kara saç” ifadelerinde renk doğrudan gözle görülen bir özelliği belirtir. Aynı kelimenin bu kadar farklı işlerde kullanılabilmesi, renk adlarını Türkçenin anlam bakımından verimli alanlarından biri hâline getirir.   Türk kültüründe renkler üzerine konuşurken

Türk Kültüründe Renkler ve Dil Devamını Oku »

Türk Mitolojisinin Günlük Dilimize Bıraktığı Sözcük: Kut

Kut, eski Türkçe metinlerde bağlama göre talih, baht, mutluluk ve Tanrı tarafından verildiğine inanılan yönetme yetkisi gibi anlamlar taşıyan bir kavramdır. Türk topluluklarının bazı inanç anlatılarında hayat gücü ve bereketle de ilişkilendirilir. Bugün kullandığımız kutlu, kutlamak ve kutlama sözcükleri bu eski kökle bağlantılıdır.   Bir arkadaşımıza “Doğum günün kutlu olsun” dediğimizde iyi bir yıl geçirmesini

Türk Mitolojisinin Günlük Dilimize Bıraktığı Sözcük: Kut Devamını Oku »